Тілдерді ауыстыру миды шатастырмайды — оны күшейтеді

Тілдерді араластыру — бұрыс емес, керісінше күрделі дағды

Көптілді отбасыларға кейде олардың күнделікті код ауыстыруы ("Pásame el remote") балаларға зиян келтіреді деп айтылады. Ондаған жылдар бойы жүргізілген психолингвистикалық зерттеулер керісінше нәтиже көрсетеді: код ауыстыру жоғары біліктіліктің белгісі, төмен емес.

Green және Abutalebi-дің бейімделу бақылау гипотезасы екі тілді адамдар екі тілді басқару үшін арнайы реттелген сегіз түрлі когнитивті процесті дамытады деп тұжырымдайды — нақты уақытта таңдау, басу және бақылау. Код ауыстыру осы процестердің өзін көрсету сәті.

Еркін сөйлейтіндер қашан және неліктен ауысады

Нағыз екі тілді адамдар нақты себептер бойынша ауысады:

• Лексикалық тиімділік — бір тілде дәлірек сөз бар.
• Аффективті бояу — әзіл, ашу, жақындық бір тілде күштірек әсер етеді.
• Аудиторияны ескеру — сол фраза үшін тыңдаушының күшті тілін қолдану.
• Сәйкестікті білдіру — код ауыстыру топтық мүшелікті белгілейді.

Кездейсоқ бақылаусыз ауысу бастаушыларда болады. Бірақ еркін код ауыстыру әдейі жасалады.

Бұл үйренушілер үшін неліктен маңызды

Егер сіз испан тілінде сөйлегенде ағылшын тілін қолданудан қорқсаңыз, еркін екі тілді адамдар ұстанбайтын жасанды ережені орындап жатырсыз. Дұрысырақ стратегия:

• Сөзге тап болмасаңыз, L1-ге қысқаша оралуға рұқсат етіңіз — L2 әңгімесінде қала отырып.
• Келесі сөйлемде L2 сөзін беруді жаттықтырыңыз, тексергеннен кейін.
• L1-де жиі қолданатын сөздеріңізді байқаңыз. Олар сіздің ең басым лексика үйренулеріңіз.

Тағы да когнитивті артықшылық

Екі тілді ми туралы мақалада қарастырған атқарушы функция пайдалары сіз қаншалықты белсенді ауысатыныңызға байланысты масштабталады деп болжанады (бейімделу бақылау шеңбері доза-жауап қатынасын болжайды; эмпирикалық дәлелдер қарама-қайшы — Verreyt et al. 2016 қолдайды, Paap & Greenberg 2013 қолдамайды). Қорғалатын нұсқа: екі тілді де күнделікті қолданатын адамдар — екеуі де "мінсіз" болмаса да — екі тілін қатаң бөлек ұстайтын адамдарға қарағанда көбірек пайда алады деп көрінеді.

Басқаша айтқанда, үйде ағылшын тілін тыю сізді екі тілді етіп жылдамырақ жасамайды. Стратегиялық ауысу жасайды.

Практикалық жаттығу: 5 минуттық бөліктеп ауысу

1. 5 минуттық таймер қойыңыз. Таныс тақырып туралы мақсатты тіліңізде сөйлеңіз.
2. Білмейтін сөзге тап болған сайын, оны ағылшын тілінде айтыңыз, содан кейін бірден мақсатты тіліңізде айналдырып айтуға тырысыңыз.
3. Сөзді жазып алыңыз. Таймер біткеннен кейін іздеңіз.
4. Ертең сол жаттығуды қайталаңыз — бірақ кеше іздеген сөздерді қолданыңыз.

Бұл TalkToDia оңтайландырылған дәл осы цикл. Біз сізді ағылшын тіліне оралғаныңыз үшін жазаламаймыз. Біздің топтық оқу сессияларында код ауыстыру үлгілері қайталанатын сөйлеушілер бойынша нақты бақыланады. 1:1 чатта Dia-ның жад банкі қайталанатын үлгілерді ("ресми және бейресми жапон тілін араластырады", "қаржылық лексикада ағылшын тіліне жүгінеді") анықтап, келесі әңгімеге қайтара алады.