De stille periode bij het leren van een taal: wanneer begin je met spreken?

Sommige leerlingen stoppen met spreken voordat ze goed worden

Als je een kind hebt zien verhuizen naar een nieuw land, heb je dit misschien gezien: ze worden stil in de nieuwe taal gedurende weken of maanden, zonder iets te zeggen. Dan spreken ze op een dag ineens in volledige zinnen. Dit is de stille periode, voor het eerst gedocumenteerd door Krashen en gerepliceerd in meerdere onderzoeken.

Hetzelfde patroon komt ook voor bij volwassenen, maar we zijn minder geduldig met onszelf. We gaan ervan uit dat stilte falen betekent. Soms betekent het oefening.

Wat er in je hoofd gebeurt

Het onderzoek van Saville-Troike uit 1988 toonde aan dat leerlingen tijdens de stille periode enorme hoeveelheden private spraak produceren: innerlijke herhaling van zinnen, ontleden van afgeluisterde gesprekken, tongbrekende oefeningen. Ze zijn niet passief. Ze zijn aan het verwerken.

De stille periode is niet voor iedereen noodzakelijk. Veel volwassen leerlingen produceren meteen. Maar voor degenen die dat niet doen, kan het te vroeg forceren van spraak:

• Verkeerde patronen versterken voordat ze worden opgemerkt (de fossilisatie-zorg, Selinker 1972; Han 2004)
• Angst verhogen tot het punt van langdurige vermijding (de L2-angstliteratuur, MacIntyre & Gardner 1989, 1991)
• Motivatie opbranden op een manier die het leren beëindigt (Dörnyei's L2 motivational self-system)

Hoe je weet of je stilte gezond is

Gezonde oefening tijdens de stille periode ziet er zo uit:

• Je kunt je voorstellen het woord te zeggen; je doet het alleen nog niet
• Je corrigeert jezelf in je hoofd wanneer je leest
• Je merkt dat je L1-denken soms in L2 gebeurt
• Je neemt nog steeds dagelijks input tot je

Ongezonde vermijding ziet er zo uit:

• Je hebt al 4+ weken niet geprobeerd te spreken (een ruwe vuistregel, geen onderzoeksgebaseerde drempel)
• Je voelt opluchting wanneer je een gespreksgelegenheid overslaat
• Je hebt deze week geen enkele poging tot een uiting van 30 seconden gedaan
• Je bent boos op jezelf omdat je niet spreekt

Als je in de tweede categorie valt, heeft de stille periode zijn nut verloren. Het is tijd voor output met lage inzet.

Het Dia-ontwerp hiervoor

Sms'en is een perfecte opstap uit een stille periode. Je kunt een zin schrijven, bewerken, op verzenden drukken en je er goed bij voelen. Daarna spraakberichten. Daarna volledig gesprek. We laten leerlingen bewust zo lang in tekstmodus blijven als ze nodig hebben, en spraakmodus is één tik verwijderd wanneer je er klaar voor bent. Je hoeft je er niet voor te schamen dat je je brein laat voorbereiden. Maar op een gegeven moment slaat voorbereiding om in uitstelgedrag.